De stad
Boedapest kampt nog altijd met de nasleep van bijna vijf decennia communisme. Maar de spreekwoordelijke Hongaarse levenslust lijdt daar totaal niet onder.
In en om Boedapest wonen ruim twee miljoen mensen, ongeveer 20 procent van de Hongaarse bevolking. Eeuwenlang stond dit grootste stedelijke gebied van het land bekend als Pest-Boeda, van elkaar gescheiden door de Donau. In 1873 werd deze agglomeratie samengevoegd tot de nieuwe stad Boedapest.
Nog altijd is er een groot verschil tussen beide stadsdelen. Iedereen die het zich financieel kan permitteren, woont in het heuvelachtige Boeda. Hier bevindt zich ook de met elegante villa’s gestoffeerde wijk XII – de stad is verdeeld in 23 districten die Romeinse nummers dragen.
Aan de oostkant van de Donau ligt Pest, dat zo plat is als een pannenkoek. Dit is het begin van de Hongaarse Laagvlakte, ofwel Puszta. Wie in het vlakke Pest is geboren, blijft in de ogen van de oorspronkelijke inwoners van Boeda toch gewoon een ‘plattelander’.
top
Wanneer gaan
Boedapest kent een relatief mild klimaat met een gemiddelde jaartemperatuur van 10º C. In juli en augustus is het doorgaans 22º C, met in juli soms verzengend hete en vochtige dagen. Mei en juni zijn de natste maanden, het najaar is de aangenaamste periode.
top
Eerste bezoek
Tot het einde van de 19e-eeuw vormde Hongarije één natie met Oostenrijk. De Opera, het neogotische parlement, de basiliek, de statige Andrássy Boulevard en het Museum voor Schone Kunsten werden allemaal aan het einde van die eeuw gebouwd en aangelegd en geven de stad een Habsburgse uitstraling.
Hebt u maar 1 dag de tijd, dan kunt u het beste in Pest beginnen. Wandel door de Váci utca, de meest trendy winkelstraat van Boedapest, naar Vörösmarty tér. Hier stopt u voor een cappuccino en een appelstrudel (almás rétes), in het weelderig ingerichte Gerbeaud-koffiehuis.
Dan gaat de wandeling verder langs de Donau tot het neo-gotische parlementsgebouw. Lunch met de locals in Bohémtanya Vendégló in de Paulay Ede utca.
De middag is er voor Boeda, met name de Kasteelheuvel met zijn met kinderhoofdjes bestrate Kasteeldistrict.
TIP! Een erg goed (en prijzig) restaurant in deze buurt is Alabárdos (Országház u.2, tel.: (01)156-0851, reservering – het gemakkelijkst via uw hotel – verplicht). Hier serveert men nouvelle cuisine op z’n Hongaars, en bij goed weer kunt u in de tuin eten.
top
Volgende bezoeken
Het imposante parlementsgebouw aan de Donau doet aan Westminster Abbey denken. Van binnen is het gebouw nog fraaier dan van buiten. Voor de versiering zijn 40 kg bladgoud en zo’n half miljoen edelstenen gebruikt. Fresco’s en schilderijen van Hongaarse topkunstenaars versieren de zalen en gangen.
De toegang is gratis, maar u moet wél een kaartje hebben. ’s Ochtends een kaartje afhalen en ’s middags op bezoek gaan, is aan te raden. (Kossuth tér, ma. t/m vr. 08.00-18.00 uur, za. tot 16.00 uur, zo. tot 14.00 uur.)
In het Stadspark (Allartkerti körut) is gemakkelijk een hele dag door te brengen. Hier bevindt zich ook de dierentuin uit 1866 met mooie jugendstil-gebouwen en -versieringen. Vooral het olifantenverblijf springt in het oog. (Dagelijks 09.00-18.00 uur, metro Hósök tere.)
top
Niet te missen
Begin 20ste eeuw ontwikkelde Hongarije een heel eigen vorm van jugendstil, met sterke invloeden uit de Hongaarse volkskunst. Een mooi voorbeeld is het hoofdkantoor van de oude Postspaarbank op Szabadság tér (Vrijheidsplein). Het rijk versierde dak was volgens architect Ödön Lechner bedoeld om de vogels een plezier te doen. Naast de spaarbank staat het Museum voor Toegepaste Kunst (dagelijks 10.00-16.00 uur, ma. gesloten, metro 3 richting Ferenc Körút, imm.hu). Met meubels, kunstsmeedwerk en aarde- en glaswerk.
In een zijstraatje van het plein staat het Bedoház (Honvéd utca 3, di. t/m za. 10.00-17.00 uur, magyarszecessiohaza.hu). Dit is een particulier museum dat ook geheel gewijd is aan de Hongaarse jugendstil, met bijbehorend café in stijl.
top
De stad uit
Het is opvallend hoe snel u deze stad achter u kunt laten. Met de bus bent u in een mum van tijd bij Normáfa (Norma-boom). Hier eet u met uitzicht over de stad heerlijke strudel in het rétesház.
U bereikt Normáfa ook met de Kinderspoorweg, een 11 km lange smalspoorlijn die twee buitenwijken met elkaar verbindt en op zijn route door het bos langs vele attractieve plaatsen rijdt. Normáfa kan worden bereikt met tramlijn 61 vanaf Moszkva tér, in het centrum van Boeda, met een overstap op de Tandradbaan (Fogaskereku Vasút) in Városmajor. Het andere eindpunt, Huvösvölgy, is ook bereikbaar met tramlijn 61 vanaf Moszkva tér.
TIP! Vanaf hier beginnen talloze wandelingen en langlauftochten door de Boeda-heuvels. Normáfa dankt zijn naam aan een zangeres die er in 1840 een aria uit Verdi’s Norma gezongen zou hebben.
top
Thermale baden
Eén ding kon je met een gerust hart aan de Romeinen overlaten: het stichten van nederzettingen op strategische locaties die niet alleen goed konden worden verdedigd maar tegelijkertijd genoeg comfort te bieden hadden.
Liefhebbers als ze waren van baden, beschouwden de Romeinen het complex aan warmwaterbronnen dat zij in Centraal-Europa aan een versmalling van de Donau aantroffen dan ook als een onuitputtelijke bron voor hun openbare badhuizen.
De nederzetting die zij hier in 100 na Christus stichtten, werd door hen daarom Aquincum genoemd: Waterstad.
Na de Romeinen hebben de Turken, in de pakweg 150 jaar dat ze de stad in bezit hadden, veel bijgedragen aan de badcultuur van Boedapest. De Rudas-, Rác en Komjády-baden zijn in de 16e eeuw door de Turken aangelegd en worden nog steeds gebruikt.
De Turkse baden danken veel van hun unieke sfeer aan het feit dat zij maar voor één sekse zijn bedoeld. Zo zijn de Rudas-baden alleen voor mannen toegankelijk, terwijl het Rác-bad op verschillende dagen hetzij voor mannen, hetzij voor vrouwen is geopend.
Kroonjuweel van de badcultuur in Boedapest zijn de in Boeda gelegen Gellért-baden, die onderdeel vormen van het Gellért-hotel. Het is het oudste en beroemdste luxekuurhotel van de stad met een keur aan zwem- en warmwaterbaden, heetwaterpoelen, stoomkamers en sauna’s.
Het belangrijkste binnenbad van dit populaire kuurcomplex heeft een schitterend interieur in Sezession-stijl met marmeren zuilen en kleurrijke mozaïeken.
Een heel aparte badervaring biedt Királyfürdo, verscholen aan de voet van de Burchtheuvel. Het bad is van binnen even authentiek als van buiten.
In het Thermal Hotel Margitsziget op het lommerrijke Margaretha-eiland in de Donau aan de noordkant van Boedapest gaat men nog een stapje verder. Naast het hele gamma van geneeskrachtige modderkuren en heilzame zwavelbaden kan je je hier laten behandelen door experts op het gebied van mond-, kaak- en plastische chirurgie en cardiologie. Sinds kort is er ook een kliniek waar je je ogen kunt laten laseren. Alles uiteraard tegen tarieven die beduidend lager liggen dan bij ons.
top
Muziek
Het Béla Bartók Gedenkhuis staat hoog in de Boeda-heuvels en was het laatste woonhuis van de Hongaarse componist. Elke vrijdag wordt hier om 18.00 uur een concert gegeven. Het kleine museum (Csalán u. 29, di. t/m zo. 10.00-17.00 uur, gesloten tussen 17 juli en 20 augustus, bus 5 vanaf Moszkva tér naar de eindhalte) toont leven en werken van de man die in het begin van de 20ste eeuw het land introk om de eeuwenoude volks- en zigeunermuziek te bestuderen en vast te leggen.
TIP! Bezoek een voorstelling in het operahuis aan de Andrássy út (metro Opera, ticket-info.hu), dat bij de opening in 1884 het modernste operagebouw in Europa was. Hier kunt u ook dagelijks om 15.00 en 16.00 uur een rondleiding volgen.
top
Musea
Het Museum voor Schone Kunsten (Szépmüveszeti Múzeum, Hosök tere, di. t/m zo. 10.00-17.30 uur, metro Kossuth tér, szepmuveszeti.hu) organiseert tentoonstellingen op Europees niveau. Met elke tweede donderdagavond van de maand een MuseumPlus-programma met lezingen, muziek en Engelstalige rondleidingen.
Het Hongaars Nationaal Museum (Nemzeti Múzeum, Múzeum krt. 14, di. t/m zo. 10.00-18.00 uur, metro Kálvin tér) toont de geschiedenis van het land in een enorm neoklassiek gebouw.
Het Joods Museum (Nemzeti Zsidó Múzeum, Dohány u., ma. t/m za. 1.00-15.00 uur, metro Astoria) bevindt zich in het synagoge-complex en op de plek waar Theodor Herzl, de stichter van het zionisme, werd geboren. Het laat de complexe geschiedenis van de joden in Hongarije zien.
top
Uit eten
Restaurants in Boedapest serveren alle wereldkeukens. De Hongaarse keuken zelf kent zowel verfijning als een boerse kant. Het bekendste gerecht is natuurlijk goulash. De vettige, uit oranje vuurwater bestaande hap die bij ons vaak voor ‘goulash’ door moet gaan, zult u in Boedapest niet aantreffen.
De Hongaar onderscheidt vier soorten goulash: gulyás, pörkölt, tokány en paprikás. Gulyás komt nog het meest overeen met goulashsoep; pörkölt (ofwel ‘geroosterd’) leent zich goed voor rood vlees dat op smaak wordt gebracht met ui en zeer pittige paprikapoeder; tokány wordt vaak met geitenvlees of wild gemaakt en bevat bijna geen paprikapoeder; paprikás bevat opvallend genoeg juist minder pittige paprikapoeder.
Paprikapoeder is er overigens in vijf scherptegraden, waarvoor de vuistregel geldt: ‘hoe roder, hoe milder’. Maar pas op: de scherpste paprika is werkelijk tongverscheurend, de pittigste sambal is er jam bij.
De lunch begint rond 12.30 uur, het avondeten vanaf 20.00 uur. Vaak is het aan te raden van tevoren een tafel te bestellen. Dit kunt u door uw hotel laten doen.
Hieronder een aantal door CWT Préférence aanbevolen restaurants:
Restaurants die een typisch Hongaarse keuken hebben (onder meer met halászlé, een zeer pittige vissoep) zijn Kárpatiá in district V en Mátyás Pince in district VII.
Een traditioneel Franse keuken (met Hongaarse invloeden) biedt Gundel, naast de dierentuin. Dit gold jarenlang als het beste restaurant van Boedapest, maar daar zijn de meningen inmiddels over verdeeld.
Goede berichten komen uit de hoek van Café Miro Grand, in district VI.
Wat u beter kunt vermijden, zijn de vele eetgelegenheden in Váci Utca, dé toeristische wandelpromenade van Centraal Pest in district V. Het is er relatief duur en het eten vaak niet meer dan doorsnee.
TIP! Een aardige website voor minder bekende maar goede restaurantjes is xpatloop.com. Deze wordt namelijk samengesteld (en bijgehouden) door expats die in Boedapest werken. Enkele aanraders op deze site zijn Bock Bistro, Menza en Café Kör.
top
Winkelen
Naast de Váci utca is in Pest de Kossuth Lajos utca een bruisende winkelstraat.
In Boeda is het altijd druk in de winkels aan de Margit körút en in de wijk Móricz Zsigmond körter, waar zich ook het Buda Skála-warenhuis bevindt.
Zeker een bezoek waard is de IJzeren Kathedraal. In deze drie verdiepingen tellende markthal (open tot 18.00 uur) in district V vindt u een waanzinnig aanbod aan Hongaarse specialiteiten tegen absolute spotprijzen. Dé plaats om een onvervalste Tokajer-wijn te scoren. Meer info op budapestinfo.hu.
TIP! Winkels zijn op werkdagen doorgaans open van 10.00-18.00 uur, maar op zaterdagmiddag vanaf 13.00 uur gesloten.
Praktisch
Tijdsverschil
Er is geen tijdsverschil met Nederland.
top
Aankomst
Alle internationale vluchten komen aan op de luchthaven Ferihegy. Op dit moment gebruiken alle luchtvaartmaatschappijen terminal 2A en B. Het vliegveld ligt op circa 24 km afstand van de binnenstad.
Er zijn verschillende mogelijkheden om van en naar het vliegveld te gaan. De makkelijkste is de Airport Minibus, die u in de aankomsthal bestelt. Wees voorzichtig met taxi’s en bekijk eerst de prijslijsten van taxiritten naar de stad in de aankomsthal.
top
Naar de stad
Er zijn verschillende mogelijkheden om van en naar het vliegveld te gaan. De makkelijkste is de Airport Minibus, die u in de aankomsthal bestelt. Wees voorzichtig met taxi’s en bekijk eerst de prijslijsten van taxiritten naar de stad in de aankomsthal.
top
Autoverhuur
Alle internationale autoverhuurders hebben een vestiging op de luchthaven. Toch is het vaak goedkoper om met een lokale autoverhuurder in zee te gaan. Waaronder LRI Airport Rent-A-Car.
top
Geld & valuta
In Hongarije betaalt u met de forint (HUF), die in 1946 de toenmalige pengó verving. De naam forint is afgeleid van de plaatsnaam Florence, net als de vroegere florijn in Nederland. Oorspronkelijk zou Hongarije omstreeks 2010 de euro invoeren als nationale munteenheid. Maar mogelijk wordt deze datum niet gehaald vanwege moeilijkheden met het op orde brengen van het begrotingstekort.
De openingstijden van banken in Boedapest variëren. De grote bankketens zoals Budapest Bank, Citibank en Postabank zijn meestal geopend van 08.00-17.30 uur, en op zaterdag vaak van 08.00-12.00 uur. Op zondag zijn alle banken gesloten.
top
Creditcards
In alle goede hotels en in de betere restaurants wordt ten minste één credit card geaccepteerd, meestal Visa of MasterCard. Dit geldt ook voor de meeste boetieks, kunstgaleries en trendy winkels, maar weer niet voor de goedkopere eetgelegenheden.
top
Vervoer in de stad
Boedapest beschikt over een uitgebreid netwerk van bussen, trams, treinen en metrolijnen. De metro en de vele bussen rijden tussen 4.30-23.00 uur. Op de belangrijkste doorgangswegen in Boedapest rijden ook nachtbussen.
Boedapest heeft drie metrolijnen: de rode, de blauwe en de gele lijn. De gele lijn is in 1896 aangelegd en was daarmee de eerste elektrische metro op het vasteland van Europa.
De Hop on-Hop off-bus (citytour.hu) is een 2 uur durende stadstour met de mogelijkheid tussendoor uit te stappen en bij een volgende bus weer op te stappen.
De Budapest Card (budapestcard.com) geeft gratis toegang tot het openbaar vervoer en sommige musea. Geldig voor 48 of 72 uur.
top
Nieuws en uitgaanstips
Actuele informatie over Boedapest vindt u in het Engels op budapestweek.hu. Met uitgaanstips, tentoonstellingsnieuws en muziekuitvoeringen.
top
Feestdagen
1 januari (nieuwjaar); 15 maart (Nationale feestdag); beide paasdagen; 1 mei (Dag van de Arbeid); 20 augustus (St. Stephen’s Dag); 23 oktober (Dag van de Republiek); beide kerstdagen. Op genoemde dagen zijn alle winkels, musea en banken gesloten.
top
Fooien
De standaardfooi is 10 procent. Laat deze in restaurants nooit achter op tafel. U geeft het bedrag van de maaltijd én de fooi in handen van de dienstdoende ober.
top
Internet
Hebt u geen computer bij zich, dan kunt u de adressen van internetcafés in Boedapest opzoeken op cybercaptive.com.
top
Veiligheid
Boedapest is een veilige stad. Berovingen zijn bijna niet aan de orde. Maar toeristen kunnen in het openbaar vervoer slachtoffer worden van zakkenrollers. Wees vooral op uw hoede in bus 26 (naar Margaretha-eiland) en op de tramlijnen 4 en 6.
top
Noodgevallen
Noodgevallen
Alarm T 112
Politie T 107
Ambulance T 104
Brandweer T 105
Nederlandse ambassade Fügeut ca 5-7, District II, T 1 336-6300, bdp@minbuza.nl, netherlandsembassy.hu. Op werkdagen 08.30-12.30 uur en 13.30-17.00 uur.
Medische voorzieningen
IMS is een privé-dagkliniek met Engelssprekende artsen. In District XIII in Váci út 202 (T 1 129-8423). U betaalt cash of met een credit card. De meeste luxe-hotels hebben inpandig een huistandarts met een eigen praktijk. Hebt u doktershulp nodig, vraag dan advies bij uw hotel.
top
Reisdocumenten
Een geldig paspoort of identiteitskaart voldoet.
top
Vaccinaties
Er zijn geen vaccinaties nodig. Apotheken zijn doorgaans niet goed bevoorraad, dus neem indien nodig genoeg eigen medicatie mee. Toiletartikelen en zonnebrandolie zijn in Boedapest behoorlijk duur.
top
Flight check
Voor u gaat boeken kunt u van iedere gewenste bestemming de aankomst- en vertrektijden bekijken. Zo kunt u alle mogelijkheden op uw gemak bekijken en de beste keuze maken.
Vluchtinformatie opzoeken
Voor meer informatie en boekingen kunt u contact opnemen met uw Carlson Wagonlit Travel kantoor.
top
Kaart
top
Uw reactie of aanvullende tips
Nog geen reacties of aanvullende tips beschikbaar.
top
|
