De stad
Een stad van grotere tegenstellingen is nauwelijks denkbaar. Istanbul was de hoofdstad van drie wereldrijken: het Romeinse, het Byzantijnse en het Ottomaanse. Het vormt ook van oudsher het kruispunt tussen Oost en West.
Het huidige Istanbul is een stad waar je op bijna elke straathoek oog in oog staat met een eeuwenoude en turbulente geschiedenis. Met moskeeën, paleizen, bazaars en de hamams. En overal straatjes met winkeltjes en kleurrijke eetgelegenheden.
Daarnaast zijn hier winkels met een trendsettend aanbod op het gebied van mode en design, en is er een rijk uitgaansleven.
Deze mengelmoes van tradities, cultureel erfgoed en de drukte van alledag maakt Istanbul tot een prachtige lang-weekendbestemming.
top
Wanneer gaan
De late lente en de vroege herfst zijn de mooiste seizoenen om Istanbul te bezoeken; in juli en augustus kan het in de stad oncomfortabel zijn vanwege de hitte (soms wel tot 35ºC) en de zeer hoge vochtigheidsgraad. Maar ’s avonds koelt het weer af en is het goed toeven in de cafés langs de Bosporus.
top
Eerste bezoek
Wie de stad voor het eerst bezoekt, doet er goed aan de beste (cultuur)gids te kopen, en een duidelijke plattegrond. Loop vooral eindeloos rond of verken Istanbul per alleszins betaalbare taxi.
Topografisch gezien is Istanbul voor de nieuwkomer verwarrend. De stad bestaat uit drie delen – twee aan de Europese kant van de Bosporus en gescheiden door de Gouden Hoorn, en een aan de Aziatische kant. Neem in elk geval een pont naar het Aziatische deel, alleen al voor het fraaie panorama van het ‘Europese’ Istanbul.
Niet te missen bezienswaardigheden bevinden zich in Sultanahmet en rond de Grote Bazaar, zeg maar het historische centrum van de stad. Dit is de oorspronkelijke, ommuurde hoofdstad van de Byzantijnen en Ottomanen die wordt omsloten door de Gouden Hoorn en de Zee van Marmara.
Een goed beginpunt voor een (dag)wandeling is het Karaköy-plein aan de noordkant van de Gouden Hoorn. Van hieruit loopt u terug over de Galatabrug, waar aan de zuidelijke afrit de Yeni Camil of Nieuwe Moskee staat (dagelijks vanaf 07.00 uur tot zonsondergang). De in 1663 gebouwde moskee heeft een voorhof die omsloten wordt door een met 24 koepels overdekte zuilengalerij.
Naast deze moskee bevindt zich de Egyptische Bazaar (dagelijks 08.00-19.00 uur, zo. gesloten), met voornamelijk specerijen. Hier kunt u ook lunchen in restaurant Pandeli. Alleen al het blauw-wit betegelde interieur is een bezoek waard. Vraag om een tafel met uitzicht op de Gouden Hoorn.
Een kilometer ten oosten hiervan staat het Topkapi Paleis (dagelijks 09.00-19.00 uur, di. gesloten, topkapisarayi.gov.tr), waar u gemakkelijk een hele dag kunt doorbrengen. Dit ommuurde gebouwencomplex was tot 1855 de residentie van de sultans.
Ten noorden van het complex is een fraai koepelpaviljoen (Bagdad Köskü), vanwaar u uitziet op het Florence Nightingale-ziekenhuis, de hangbrug, de Gouden Hoorn en de Bosporus. Vergeet niet de haremgebouwen te bezoeken, met een aantal weelderig ingerichte vertrekken.
Bijna aangrenzend staat het Archeologisch Museum (dagelijks 09.00-17.00 uur, ma. gesloten), met als pronkstuk de Alexander-sarcofaag, met afbeeldingen van een slag van Alexander de Grote tegen de Perzen.
Ten zuiden hiervan staat de Aya Sofia (dagelijks 09.00-17.00 uur, ma. gesloten). Tot 1450 was dit een christelijke kerk, tot 1935 een moskee en tegenwoordig is het een museum. Imponerend is de ruimtewerking van de kerk.
Hiernaast staat de Blauwe Moskee (dagelijks 05.30- 21.00 uur), de huidige hoofdmoskee van de stad.
TIP! Ongeveer 1 km ten westen van de Aya Sofia eet u voortreffelijk in restaurant Amedros (Hoca Rüstem Sokak, hoek Divan Yolu, dagelijks 11.00-01.00 uur). Hier serveert men Ottomaanse gerechten, met als specialiteit testi kebabi, geroosterd lamsvlees met groenten die in een aardewerken pot zijn gestoomd.
top
Volgende bezoeken
Langs de Europese oever, voorbij het Dolmabahçe-paleis, liggen de Bosporusdorpen. Dit zijn plezierige buitenwijken waar de locals in het weekend graag komen slenteren. Het hippe dorpje Bebek heeft een parkje en jachthaven rond een pittoreske baai. En veel modewinkels, cafés en restaurants. De delicatessenwinkels verkopen elk hun specialiteit: bij Laleli niets dan olijfolie, bij Meshur Bebek is het marsepein wat de klok slaat. Voor kaviaar moet u bij Diger Lezzetler zijn.
Hiervandaan is het een kwartier lopen naar Rumeli Hisari, met tussenstops bij de meesterkleermakers Edwards of Hisar. Hier bevindt zich ook het Asiyan Müzesi, het huismuseum van Tefvik Fikret, de favoriete dichter van Atatürk.
TIP! Na deze wandeling is het goed toeven in het visrestaurant Rumeli Iskele (Yahya Kemal Caddesi 1, dagelijks 12.00-02.00 uur). Het restaurant serveert meze en mediterraanse schotels. Het ligt niet aan maar bóven de Bosporus, op de veerbootsteiger bij het fort.
top
Niet te missen
Het heiligste gebedshuis van Istanbul is de Eyüp-moskee, net buiten de stadsmuur aan de Gouden Hoorn in de gelijknamige wijk. Het is na Mekka, Medina en Jeruzalem het belangrijkste bedevaartsoord voor moslims.
Eyüp is bereikbaar met bus 99 vanaf het busstation in Eminönü. Maar leuker is per pont. Deze vertrekt elk uur vanaf een goed verstopt klein wit houten boothuis (Eyüp Iskelesi) aan de Gouden Hoorn, op tien minuten westwaarts wandelen vanaf de Galatabrug.
Eyüp is een van de vroomste plekken van de stad. Rond de grote fontein doen straatverkopers goede zaken met toepasselijke souvenirs: rozenkransdoosjes met gouden opdruk van de moskee en moskee-vormige plastic wekkers die op het ingestelde tijdstip een gebedsoproep laten horen.
Tegen de berg ligt een reusachtige begraafplaats. Op de grafstenen staan Arabische inscripties, en vanaf hier is het een mooie klim naar de top van de dodenberg. Boven gekomen, kunt u uitrusten in het Pierre Loti Café (Piyerloti Kahvesi, 08.00 uur tot middernacht), vernoemd naar de Franse schrijver die hier ruim een eeuw geleden talloze boeken over Constantinopel schreef. Bestel in dit houten koffiehuis met prachtig uitzicht op de Gouden Hoorn een Efes-biertje of een glas Turkse wijn. Aanbevolen bij zonsondergang. (U kunt ook een taxi naar dit café nemen en dan door de begraafplaats naar beneden lopen.)
top
De stad uit
Er zijn maar weinig bezoekers die de oversteek naar Azië maken. Dat is jammer. Of juist niet, want door het minder toeristische aanzien wordt u hier niet voortdurend lastiggevallen door schreeuwende straatventers.
Neem vanuit Eminönü of Karaköy de pont naar Kadiköy en wandel naar de Mustafa Iskele-moskee. Dit is de oude bazaar, een wijk met nauwe straatjes uit de 19de eeuw. Hier worden kakelend pluimvee, koeienkoppen en ingelegde vruchten verkocht.
Iets ten zuiden hiervan, op Dumlupinar Sokak, wemelt het van de tweede-handsboekwinkels, met op nr. 17 Greenhouse Books, met Engelstalige boeken. Hier biedt de Engelse eigenares u Turkse koffie of thee aan.
Haaks hierop ligt Guneslibahçe Sokak, een culinair walhalla met eetwinkels waarvan er twee alleen olijfolie en honing verkopen.
TIP! Sluit de dag af met een drankje in de mondaine wijk Moda, met aan de waterkant tal van cafés en restaurants. Vanaf hier is het uitzicht op de ‘Europese’ wijk Sultanahmet en de Blauwe Moskee onvergetelijk.
top
Muziek / literatuur
De Turkse schrijver en Nobelprijswinnaar Orhan Pamuk schildert in het ook in het Nederlands vertaalde Istanbul: Memories and the City (2004) deze stad als een wonderschone smeltkroes en een lawaaierig ratjetoe. Maar betoverend wordt het niet, want daarvoor is Pamuk veel te eerlijk.
Dat vergoelijkende gedweep met zijn stad aan de Bosporus als Oosters paradijs, daarvan moet de schrijver weinig hebben. Pamuks Istanbul is een interessante plek met veel geschiedenis, en met oneindig veel herinneringen die niet allemaal sprookjesachtig zijn. Maar van welke stad is wél een smetteloos verleden op te tekenen?
Als u het nog te pakken kunt krijgen, geeft De Brug van Geert Mak, het boekenweekgeschenk van 2007, een goed gedocumenteerd beeld van het doodarme leven op de beroemde Galatabrug.
top
Musea
Het in 2004 geopende Istanbul Modern (dagelijks 10.00-18.00 uur, ma. gesloten, istanbulmodern.org) is gevestigd in een voormalige textielfabriek. Het staat aan de Bosporus in de wijk Beyoglu bij de Nusretiye-moskee en kan zich meten met het Parijse Pompidou of het Londense Tate Modern. De collectie omvat hedendaagse Turkse en internationale kunst: schilderijen, sculpturen en installaties.
Behalve de vaste collectie op twee verdiepingen zijn er wisselende tentoonstellingen, een bioscoop, mediatheek en een museumwinkel. Het museum heeft een café met een van de beste terrassen aan de Bosporus. De kleine kaart is prijzig, maar de broodjes en mediterrane zijn er goed.
Het in 2006 geopende speelgoedmuseum (Istanbul Oyuncak Müzesi, Dr. Zeki Zeren Sokak, dagelijks 09.30-18.00 uur, ma. gesloten) is gehuisvest in een Ottomaanse villa in de Aziatische wijk Göztepe. Het telt vier verdiepingen met 4000 stuks speelgoed uit de privé-verzameling van de dichter Sunay Akin. Van een Franse speelgoedviool uit 1817 en oude porseleinen poppen uit Amerika tot Steiff-teddyberen uit Duitsland en tinnen soldaatjes uit Turkije. Zeker een omweg waard.
Het Florence Nightingale-museum in het Aziatische deel van de stad (Selimiye Kislasi, werkdagen 09.00-17.00 uur, T 0216 343 7310) is geheel gewijd aan de Lady with the lamp (1820-1910), die tijdens de Krimoorlog gewonde soldaten verzorgde die vanuit Sebastopol naar Constantinopel waren overgebracht.
De toren waarin ze woonde en werkte, is nu een museum. Met foto’s en prenten, haar bed en bureautje, en met de beroemde lamp waarmee ze ’s nachts door de gangen liep om voor haar patiënten te zorgen.
Het museum huist in het hart van de Selimiye-kazerne. Zomaar binnenlopen kan dus niet. U moet 48 uur van tevoren een fax sturen met een kopie van uw paspoort en de gewenste datum en tijd van bezoek. Paspoort meenemen. Een generaal leidt u hier – na de vele controles – overigens enthousiast rond.
top
Uit eten
Alles is in Istanbul mogelijk: van lokale Turkse gerechten in een eenvoudig eethuis (meyhane) tot restaurants met een internationale keuken van hoog niveau. Of trendy plekken waar ‘zien en gezien worden’ een belangrijke rol speelt.
Hieronder een aantal door CWT Préférence aanbevolen restaurants:
Zeer trendy is het in 2005 geopende restaurant Müzedechanga ((Sakip Sabançi Caddesi. 22, reserveren noodzakelijk, changa-istanbul.com). Met een fraai designinterieur en een buitenterras in het noordelijk gelegen, residentiële deel van de stad. Het ligt in het aan de Bosporus grenzende park van het Sakip Sabanci-museum. Vanaf het museum kan een shuttle-bus u naar het restaurant brengen.
Vlakbij het drukke Taksim-plein is Changa (website als bovenstaand) een vestiging van dezelfde eigenaars, in een art-nouveaustijl gebouwd pand.
In de wijk Beyoglu ligt 360º Istanbul (Istiklal Caddesi 311, reserveren noodzakelijk, 360istanbul.com). Dit trendy restaurant staat op het dak van een appartementencomplex. Rondom de grotendeels uit glazen wanden opgetrokken ruimte ligt een buitenterras met fenomenaal uitzicht over de stad. De menu’s zijn een mix van Italiaanse, Thaise en Japanse gerechten.
In het Aziatische gedeelte roemen velen Körfez als het beste visrestaurant van de stad. (U neemt de pont vanuit Eminönü naar Usküdur, daarna een kwartier per taxi naar Körfez Caddesi 78, korfez.com.) De menu’s worden samengesteld aan de hand van wat er die dag aan verse vis is binnengekomen. Beroemd is de tuzda balik, vis in een korst van zeezout, waardoor de smaak en de sappigheid het best tot hun recht komen.
top
Winkelen
De Istiklal Caddesi is de Kalverstraat van Istanbul en doorsnijdt het stadscentrum ten noorden van de Gouden Hoorn.
Aan de brede slenterstraat en in de zijstraatjes wemelt het van de winkels, bioscopen en restaurants. Een trammetje rijdt piepend en krakend door de straat, van het Tünelstation naar het Taksimplein.
Het grootste ‘winkelcentrum’ ter wereld is de Grote Bazaar (dagelijks behalve zondag van 08.30-19 uur) in Sultanahmet. In 65 overdekte passages verkopen 4000 winkels hun waar – van goud en tapijten tot kitscherige souvenirs en Turkse muziek.
Bereid u voor op opdringerige kooplieden en ding altijd behoorlijk af.
Ongeveer 2 km ten noorden van het Taksimplein ligt de wijk Nisantasi, ooit het jachtdomein van de sultans, nu het winkel-walhalla van de nouveaux riches. Hier toont Istanbul zich van zijn meest mondaine kant: Gucci, Prada en Louis Vuitton zitten naast elkaar in en rond de Abdi Ipeksi Cadessi. Maar er zijn ook winkels die betaalbaarder zijn, zoals Topshop, Marks & Spencer, Camper en Zara.
Eveneens aan de oostkant van de Bosporus ligt de befaamde luxeboulevard Bagdat Caddesi, ook wel de Champs-Elysées van Istanbul genoemd. Bij Bulgari en Rolex wordt het geld met bakken tegelijk over de toonbank gegooid en behalve voor klatergoud en flonkerdiamanten, couture en prêt-a-porter kunt u hier ook terecht voor hip interieurdesign, een nieuwe coupe of een plastisch-chirurgische ingreep.
TIP! ‘La Rue Française’ is een stukje Montmartre in Istanbul: een Frans miniwijkje met Franse muurschilderingen, boetieks, cafés en bistro’s. Loop halverwege Istiklal Vaddesi bij het Galatasaray-plein de Yenicarsi Caddesi in.
Praktisch
Tijdsverschil
Het is in Turkije 1 uur later dan in Nederland.
top
Aankomst
U arriveert op Atatürk International Airport, terminal A. Deze luchthaven ligt in het Europese gedeelte van Istanbul, in het stadsdeel Yesilköy, 24 km ten zuidwesten van de stad.
top
Naar de stad
Buiten de terminal vindt u taxistandplaatsen en bussen. De laatste rijden elke 30 minuten naar het centrum.
top
Autoverhuur
Avis, Hertz, Europcar en plaatselijke autoverhuurders. In het hoogseizoen is het aan te raden om uw auto tegelijk met uw vliegticket te boeken.
top
Geld & valuta
De munteenheid is de Turkse lira (YTL). De bankbiljetten komen in waarden van 5, 10, 20, 50 en 100 YTL.
Contant geld neemt u op met uw creditcard-met-pin (bij grote banken is een identiteitsbewijs verplicht) of met uw PIN-pas. In het laatste geval moet daar het logo van Cirrus of Maestro op staan.
Banken zijn op werkdagen geopend van 09.00-12.30 uur en van 13.30-17.00 uur.
top
Creditcards
American Express, Visa en MasterCard worden bijna overal geaccepteerd.
top
Vervoer in de stad
Metro Het metronet van Istanbul is beperkt tot één lijn: van het Taksimplein naar Levent – handig om de winkelwijk Nisantasi te bereiken. Er is een tweede lijn in aanleg.
Nostalgische Tram Voor het onder ‘winkelen’ genoemde trammetje dat door de Istiklal Caddesi rijdt, betaalt u met een muntje aan het begin- of eindpunt. Pas op voor zakkenrollers. Sinds kort rijdt ook op de oudste tramlijn van Istanbul weer een antiek trammetje: op de Aziatische oever van Kadiköy naar Moda.
Moderne Tram Istanbul telt één moderne tramlijn. Die rijdt van Kabatas aan de Bosporus door Beyoglu, over de Galatabrug naar Sultanahmet en dan van Eminönü langs het Topkapi-paleis, de Aya Sofia, de Blauwe Moskee en de Grote Bazaar.
Daarna rijdt hij verder naar het westen, om daar net niet aan te sluiten op de LRT (zie onder) naar het vliegveld. Deze tram staat altijd vast in het verkeer; lopen is sneller. Muntjes koopt u niet in de tram zelf, maar bij de witte cabines bij de meeste tramhaltes.
Tünel Vlakbij de Galatabrug vertrekt een 125 jaar oud metrootje – een van ’s werelds eerste – dat zichzelf omhoog hijst naar het begin van Istiklal Caddesi. Het ritje duurt een paar minuten en bespaart u een hele klim. Aan de loketten op de beide stations zijn muntjes te koop.
LRT Het Light Rail Transport-systeem (LRT) is een hybride van tram en metro. Deze rijdt van Aksaray, op vijf minuten lopen van Zeytinburnu, naar de Atatürk-luchthaven. Dit is dus één manier om het vliegveld te bereiken. Een taxi is praktischer en sneller.
Trein Istanbul telt twee prachtige treinstations. Sirkeci op de Europese oever, vlakbij het Topkapipaleis, oogt als een Oosters paleis. Dit was het eindstation van onder meer de Orient Express. Tegenwoordig vertrekken hiervandaan de treinen naar de buitenwijken (banliyö).
Op de Aziatische oever staat het imposante station Haydarpasa voor de langeafstandstreinen naar Ankara en alle denkbare bestemmingen in Turkije en het buitenland – waaronder de wekelijkse Trans Asya Ekspres naar Teheran. Beide stations zijn een bezoek meer dan waard.
Veerboten Goedkope ferry’s vormen de snelste verbinding tussen het Europese en Aziatische deel van Istanbul. De meest gebruikte verbinding is die tussen Eminönü op de Europese oever (aan de Sultanahmet-kant van de Gouden Hoorn, rechts van de Galatabrug) en Kadiköy in Azië. De bestemming van de boten staat aangegeven op de boothuizen. Bij een loket koopt u een muntje waarmee u door het tourniquet kunt.
Kabelbaan Boven de vallei in het Maçkapark (achter het Dolmabahcepaleis) gaat een moderne kabelbaan in drie minuten van het Hiltonhotel naar het Swissôtel – alleen voor liefhebbers. Medio 2006 is de oudste kabelbaan van Istanbul in ere hersteld: met modern materiaal van Eyüp naar het beroemde Pierre Loti Café (zie ‘Niet te missen’.)
Informatie in het Engels over bus, metro en Tünel vindt u op iett.gov.tr/en.
top
Nieuws en uitgaanstips
Het maandelijks verschijnende Time Out Istanbul bevat nieuws, recensies en en up-to-date uitgaanstips. De tweemaandelijkse uitgave Istanbul: The Guide bevat recensies over bars, restaurants en (nacht)clubs. Turkije kent één Engelstalige krant, de Turkish Daily News, gevestigd in Ankara.
Engelstalige boeken vindt u bij Homer Kitapevi (Yeniçarsi Cad. 28A) en de Natural Foreign Book Exchange (Akbriyik Cad., Sultanahmet). En bij Greenhouse Books in het Aziatische deel van de stad (zie ‘De stad uit’).
top
Feestdagen
1 januari (Nieuwjaarsdag); 23 april (Dag van de Nationale Soevereiniteit); 19 mei (Herdenkingsdag van Atatürk); 30 augustus (Overwinningsdag); 29 oktober (Dag van de Republiek). Er zijn ook twee moslim-feestdagen waarvan de data niet vastliggen: Seker Bayrami (Het Zoete Feest), direct na de ramadan, en Kurban Bayrami (Feest van het Offer).
top
Fooien
Een bedieningsbedrag van 10 procent van de maaltijd staat vaak al op de restaurantrekening. Maar men verwacht dat u de ober hiernaast 5 procent fooi geeft. Barbediendes verwachten eveneens een fooi, alsook hotelpersoneel voor speciale diensten.
top
Internet
Informatie volgt
top
Veiligheid
Over het algemeen is Istanbul veilig voor bezoekers, ook ’s avonds laat. Let op voor zakkenrollers in toeristische gebieden als Istiklâl en rond het Hiltonhotel.
top
Noodgevallen
Noodgevallen
Alarm T 112
Politie T 155,
Politie voor Toeristen T 5274503
Ambulance T 112
Brandweer T 110
Medische voorzieningen
Hebt u een reisverzekering, neem dan altijd de polis mee als u medische bijstand nodig hebt. Veel zorgverzekeraars hebben een buitenlanddekking in het aanvullende verzekeringspakket.
Apotheken (eczane) zijn er in overvloed. Maar men spreekt er zelden Engels. Ze zijn doorgaans van maandag t/m zaterdag van 09.00-19.00 uur geopend.
American Hospital, Güzelbahçe Sok, Nisantasi, T 3112000
Florence Nightingale Hospital, Abide Hürriyet Cad. 290, Sisli, T 2244950
International Hospital, Istanbul Cad. 82, Yesilyurt, T 6633000
In genoemde ziekenhuizen accepteert men American Express, Visa en MasterCard.
top
Reisdocumenten
Een geldig paspoort of toeristenkaart voldoet.
top
Vaccinaties
Inentingen zijn niet nodig. Vermijd kraanwater en drink goedkoop gebotteld water.
top
Flight check
top
Kaart
top
Uw reactie of aanvullende tips
Nog geen reacties of aanvullende tips beschikbaar.
top
|
