De stad
Het oude Lissabon is een elegante, op de zee gerichte en zorgvuldig geplande 18de-eeuwse stad. De smalle straten, witte huizen en talrijke pleinen en parken geven haar een heel eigen charme.
Met name in de wijk Alfama valt de bezoeker van het ene schilderachtige tafereel in het andere. Het is een doolhof van nauwe kronkelstraatjes, wapperend wasgoed en vogelkooitjes aan de muren.
Volgens de legende werd Lissabon gesticht door de Griekse held Odysseus. Hij zou er zijn naam aan hebben gegeven: Ulissipo. Dat zou ook een verklaring kunnen zijn voor de oude naam Alis ubbo (Goede haven) die de Feniciërs er in de 8ste eeuw v. Chr. aan gaven.
In de agglomeratie Lissabon wonen zo’n 3,3 miljoen mensen. Daarmee is het veruit de grootste stad van het land. Maar er heerst een bijna gemoedelijke sfeer die andere wereldsteden vreemd is.
Sinds de Wereldtentoonstelling in 1998 is het ‘oude’ Lissabon begonnen aan een volledige renovatie van haar volkswijken. Dat werd hoog tijd, want veel van het architectonische erfgoed ligt er vaak vervallen bij. Maar dat is nu ook juist weer de charme van de stad.
top
Wanneer gaan
Alle jaargetijden zijn de moeite van een bezoek waard, maar bijzonder zijn het voor- en najaar. Dan baadt de stad zich in haar unieke ‘witte licht’ dat uitnodigt tot het het maken van lange wandelingen door de verschillende wijken.
top
Eerste bezoek
Een van de beste manieren om de stad voor de eerste keer te ontdekken, is per tram. Vermeldenswaard zijn de lijnen 15 (vanaf het Praça da Figueira langs de oevers van de Taag naar Belém en Alges) en 28 (de ‘toeristenlijn’ door de mooiste wijken van de stad).
Kaartjes zijn in de trams zelf te koop, maar voordeliger is het om meerritten-kaarten te kopen bij de kiosken van het openbaarvervoerbedrijf Carris, bijvoorbeeld onder aan de Elevador de Santa Justa of op het Praça da Figueira.
Carris heeft ook vier oude trams gerenoveerd. Ze zijn felrood geschilderd en hebben een retro-uiterlijk. Deze authentieke trams rijden iedere dag van maart tot oktober en vertrekken vanaf het Praça do Comércio.
Het Praça do Comércio is het majestueuze stadsportaal aan de Taag. Het is een rechthoekig plein in rococostijl (190 bij 180 m), aangelegd in de eerste helft van de 17de eeuw. De inwoners noemen het gewoonlijk Terreiro do Paço (Paleisterras), naar het hier gelegen paleis van Manuel I dat in 1755 werd verwoest. Midden op het plein staat het ruiterstandbeeld van koning José I, gemaakt door beeldhouwer Machado de Castro.
Op de hoek van Rua do Ouro en Rua de Santa staat een opvallend openbaarvervoermiddel: de Elevador de Santa Justa. Deze uit 1901 stammende lift verbindt de benedenstad met de bovenstad. Het platform biedt een magnifiek uitzicht op de Baixa en Rossio. Over de loopbrug bereikt u het Largo do Carmo, een gezellig pleintje met in het midden een waterbak. Aan het plein ligt de ingang tot de bezienswaardige Carmokerk.
TIP! Vlakbij het Tegelmuseum in Alfama (zie Musea) wordt op het nabijgelegen Campo de Santa Clara elke dinsdag en zaterdag (7.30-13.00 uur) de Feira da Ladra (letterlijk: dieveggenmarkt) gehouden. Het is een gezellige rommelmarkt waar letterlijk van alles te koop is.
top
Volgende bezoeken
Ongeveer 7 km ten westen van het centrum van Lissabon ligt aan de Taag de stadswijk Belém. Deze is rijk aan bezienswaardige monumenten uit de periode van de ontdekkingsreizen en aan musea. Per stoptrein is Belém vanaf station Cais do Sodré te bereiken, en met tramlijn 15 vanaf het Praça do Comércio.
Bezoek zeker het Monument van de Ontdekkingen (9.00-17.00 uur, ma. gesloten) aan de Avenida de Brasília, aan de andere kant van de spoorlijn. Het uit 1960 stammende gebouw staat er ‘ter ere van de Portugezen die de wegen van de zee ontdekten’, zoals de tekst op de voorkant van het monument vermeldt.
Midden in Belém ligt het Praça do Império (10.00-18.00 uur, ma. gesloten), duidelijk herkenbaar aan het eraan gelegen Jerónimosklooster. Aangenaam modern is het ertegenover liggende Centro Cultural de Belém, met een goed (lunch)restaurant.
TIP! De Pastéis de Belém zijn wereldberoemd. Dit zijn zoete, romige, custardachtige taartjes in een krokant jasje van bladerdeeg. Ze zijn te koop in de dagelijks geopende Antiga Confeitaria de Belém. Meer informatie op pasteisdebelem.pt.
top
Niet te missen
Een must-see, ten noorden van het Parque Eduardo VII, is de Fundação Calouste Gulbénkian (Avenida de Berna 45, metro Praça de Espanha, gulbenkian.pt, 10.00-18.00 uur, ma. gesloten). De in 1869 in Istanbul geboren Armeense oliemagnaat en kunstverzamelaar Gulbénkian liet zijn rijke verzameling schilderijen, keramiek, boeken en juwelen bij zijn dood in 1955 aan de stad na.
De Fundação is een stichting waarvan het vermogen groter is dan dat van de Amerikaanse Rockefeller Foundation. Er is een museum in gevestigd dat uit twee afdelingen bestaat; de eerste bevat de volledige verzameling van Gulbénkian met kunstvoorwerpen uit de oudheid en uit China en Japan. De tweede afdeling, die steeds wordt aangevuld, bestaat uit schilderijen (onder anderen Rembrandt, Turner en Manet), oosterse tapijten, meubels en aardewerk.
top
De stad uit
Een uitstapje voor een halve dag: neem tegen de middag de veerpont van Cais do Sodré naar Cacilhas. Boven deze buitenwijk van Lissabon aan de andere kant van de Taag staat het 28 meter hoge beeld Cristo Rei dat zijn armen uitnodigend naar de stad opent.
Na aankomst loopt u langs de zuidoever van de Taag naar het westen. U passeert tijdens deze wandeling drie goede restaurants: Farol (vis en huisgemaakte cider), Ponto Final (ouderwets Portugees) en Atira-de-Aurio (‘Gooi jezelf in de rivier’). Iets verderop neemt u de lift naar de hooggelegen hoofdstraat van Cacilhas. Hier kunt u een bus of taxi nemen naar Cristo Rei, de Europese variant (en exacte replica, zij het wat kleiner) van het gelijknamige beeld in Rio de Janeiro.
Cristo Rei (tussen april en september dagelijks van 10.00-18.00 uur) werd in 1959 gebouwd, naar men zegt onder meer dankzij giften van Portugese vrouwen die dankbaar waren dat Portugal buiten de Tweede Wereldoorlog was gebleven. Er gaat een lift naar het terras, waar het altijd hard waait maar dat een weids uitzicht biedt. Hier is goed te zien dat Lissabon op heuvels is gebouwd.
TIP! Als u tegen het middaguur in Cacilhas van de veerpont stapt, kunt u van een smakelijke vislunch genieten in de Marisqueria Cabrinha, rechts naast de ferry-terminal. Het is hier altijd levendig en het vriendelijke personeel serveert onder meer dagverse krab.
top
Architectuur
In het noordoosten van de stad ligt het Parque das Nações, dat werd aangelegd voor Expo ‘98. Het voormalige terrein waar ooit eindeloze rijen pakhuizen en een olieraffinaderij stonden, is intussen uitgegroeid tot een modern en geliefd stadsdeel met appartementsblokken in de vorm van scheepszeilen, kleurrijke fonteinen, expositieruimtes, restaurants, een modern casino en nog veel meer.
De wijk is zeker een bezoek waard. Het is gemakkelijk per metro (M° Oriente) te bereiken. De eindhalte, Oriente, is een staaltje van prachtige hedendaagse architectuur waarvoor de Spaanse architect Santiago Calatrava tekende. Meer informatie over het Parque das Nações vindt u op parquedasnacoes.pt.
top
Muziek / literatuur
Fernando Pessoa (1888-1935) is Portugals bekendste dichter. Maar hij is ook in het buitenland geen onbekende. Dagelijks stromen de toeristen langs zijn graf in het Hieronymusklooster in de wijk Belém en laten ze zich in de oude stad op het terras van café A Brasileira (Rua Garrett 21) voor zijn bronzen beeld op de foto zetten.
Wie wil zien waar Pessoa zijn laatste levensjaren doorbracht (in zijn slaapkamer), gaat naar het Casa de Fernando Pessoa in het hooggelegen deel van de wijk Campo de Ourique, dat nu dienst doet als het Huis van de 20ste-eeuwse Dichtkunst. Het huis staat in de Rue Coelho da Roche 16-18. Geopend ma.-vr. van 10.00-18.00 uur, do. van 13.00-20.00 uur. Toegang gratis.
top
Musea
De moeite waard is het Museu do Azulejo (Tegelmuseum, tramlijn 3 of 16 vanaf het Praça do Comercio, ma. gesloten). Dit bevindt zich in het klooster van de Madre de Deus, de kerk van de Moeder Gods.
Sinds de tijd van de Moren is men in Portugal verzot op tegeldecoraties, een versieringskunst die in de 17de eeuw onder Hollandse invloed heeft gestaan. Aan de hand van decoratieve tableaus en foto’s wordt de ontwikkeling van het tegelbakken getoond. Het gebruik van azulejos is overigens nog lang geen verleden tijd; nieuwe gebouwen en riante villa’s worden nog steeds van kleurige tegeltableaus voorzien.
Ook het Museu Nacional de Arte Antiga in de Rua das Janelas Verdes (Straat van de Groene Ramen), is een bezoek waard. Het is een van de belangrijkste musea van Europa en herbergt Portugese schilderijen uit de 15de en 16de eeuw van alle grote meesters, maar ook werken van onder anderen Memling, Jeroen Bosch, Breughel, Van Dijck, Dürer, Holbein, Murillo, Velázquez en Tintoretto.
Aan de Avenida de Brasilia, langs de Taag, staat het Museu da Electricidade (ma. gesloten), het elektriciteitsmuseum van Lissabon. Het is een voormalige energiecentrale en is een goed voorbeeld van de industriële geschiedenis van de stad. Het gebouw heeft kathedraal-achtige ramen en binnen staan enorme generatoren en turbines die tot in de jaren zestig voor de elektriciteitsvoorziening van Lissabon zorgden.
In het Parque das Nações bevindt zich het Oceanário, dat er van buiten uitziet als een boorplatform. Eenmaal binnen valt u van de ene verbazing in de andere. In het centrale bassin van 7 m hoog zwemmen haaien, reusachtige manta’s, pijlstaartroggen en tonijnen. Dé ster is een gigantische maanvis met de naam Suzanna. Zij is een vreemd, plat beest en heeft haar mond altijd open. Meer informatie vindt u op oceanario.pt.
top
Uitgaan
Lissabon heeft een uitgebreide culturele kalender – van klassieke muziek, ballet en opera tot straatfestivals en stierengevechten. Er is ’s avonds ook voldoende entertainment, voornamelijk op muziekgebied.
Hoewel de muzikale ziel van Lissabon in de fado ligt, zijn er in de stad voldoende andere muziekstromingen te beluisteren: uit Afrika en Zuid-Amerika, en van jazz tot rock.
De meest trendy clubs en bars zijn te vinden in de wijk Bairro Alto en in het gebied langs de Taag: de Docas (ofwel havens), een gemoderniseerd gebied aan de rivier, vanaf Belém tot aan het Santa Apolónia treinstation. Dit is dé nieuwe plek om chique te lunchen of te dineren, of om er later op de avond uit te gaan.
Een paar honderd meter richting het oosten, op loopafstand van Doca de Santo Amaro, is Doca de Alcântara ‘the place to be’, met een verzameling aan bars en discotheken. Ook in dit gebied is Avenida 24 de Julho met veel druk bezochte nachtclubs. Meer informatie op visitlisboa.com
top
Uit eten
Lissabon heeft ontzettend veel restaurants. Eten kunt u in de betere hotels, maar van topklasse is het zelden. De meeste musea hebben wél heel goede restaurants waar het uitstekend lunchen is. Hieronder een aantal door CWT Préférence aanbevolen restaurants:
Tavares Rico (Bairro Alto, Rua da Misericórdia 35–39). Een van de oudste restaurants van de stad. Zeer luxe met prachtig interieur. Het eten is hier voortreffelijk en dit etablissement is beroemd om zijn wijnkelder. Op za. en zo. voor de lunch gesloten.
Restaurante Alfaia (Bairro Alto, Travessa da Queimada 22, dagelijks). Een trendy, schaars ingericht restaurant waar men van wijnen weet. Zeer verfijnde gerechten voor redelijke prijzen.
Pap’açorda (Bairro Alto, Rua da Atalaia 57, tel. 213464811, zo. gesloten) is een levendig en bijzonder populair restaurant. De bediening is uitstekend, wat ook van het eten gezegd kan worden. Rijst met schelpdieren en varkenslende met paddestoelen zijn hier aanraders. De specialiteit van het huis is açorda, een schotel met brood, vis, knoflook en koriander. Prijzig.
Cervejaria da Trindade (Chiado, Rua Nova da Trindade 20, dagelijks van 21-02.00 uur). Volgens de folders ‘de mooiste en oudste brasserie in Portugal’. Met specialiteiten uit de Alentejo en met veel gerechten die met bier zijn bereid, toepasselijk in dit voormalige bierhuis uit 1836. Redelijk geprijsd.
Cervejaria da Marina (Parque das Nações, Caminho da Costa, tegenover Marina Expo die nooit werd voltooid vanwege de constante aanslibbing van modder). De beste eetgelegenheid aan de Taag in dit deel van Lissabon. Hier is het altijd druk, maar blijft de bediening zeer vriendelijk. Dat zijn ook de prijzen van de couverts, bijna alle onder de tien euro. Zeer goed te combineren met een bezoek aan het Oceanário.
top
Winkelen
Lissabon is een verleidelijke stad om te winkelen. De belangrijkste winkels zijn te vinden in de wijk Baixa, vooral in de straten Rua Augusta (kleding, schoenen) en Rua Áurea (sieraden). Chiado en Bairro Alto zijn de wijken voor kleding, keramiek en haute couture.
Voor merkkleding en schoenen is Avenida da Liberdade de ‘place to be’. Hier bevinden zich de winkels van onder meer Calvin Klein en Giorgio Armani. De grotere, overdekte winkelcentra zijn Centro Comercial Colombo, Vasco da Gama en Complexo das Amoreiras.
De prijzen in Lissabon behhoren tot de laagste in Europa; met name schoenen en leer zijn hier voordelig. Wie op zoek is naar haute couture, kan hier de de nieuwste collecties van zowel Portugees als Italiaans design kopen.
Op de Avenida da Liberdade nr. 159 staat ook het Casa do Turista (metro Avenida), waar men meer dan 2000 handgemaakte items uit heel Portugal verkoopt, voornamelijk regionale kleding en accessoires, waaronder truien van Póvoa do Varzim en traditionele halsdoekjes van Minho. In deze winkel is tevens een museum gevestigd.
TIP! De Feira Popular (metro Entrecampos) is een van voorjaar tot najaar geopende kermis met winkeltjes en typische restaurants. Het is op werkdagen open van 19.00-01.30 uur en in het weekend vanaf 15.00 uur.
top
Praktisch
Tijdsverschil
Het hele jaar is het in Lissabon 1 uur vroeger dan in Nederland.
top
Aankomst
U komt aan op de luchthaven Aeroporto Portela de Sacavém, (lisbon-airport.com). De luchthaven bevindt zich op ca. 5 km ten noorden van het centrum.
top
Naar de stad
Bus: vanaf de luchthaven rijdt de oranje Aerobus 91 naar Cais do Sodré. Een kaartje koopt u bij de conducteur. De gemeentelijke Carris-bussen (lijnen 22, 44 en 45) vertrekken rechts van de aankomsthal.
Taxi: een taxirit naar het centrum duurt nauwelijks een kwartier.
top
Autoverhuur
In de aankomsthal zijn zeven autoverhuurbedrijven vertegenwoordigd: Castanheira/Budget, Auto Jardim, Avis, Europcar, Hertz, National Car Rental en Sixt.
top
Geld & valuta
Sinds 1 januari 2002 is de oude munteenheid, de escudo, vervangen door de euro. De grootste banken zijn Atlântico, Banco Espírito Sancto en BPI. Geld kan ook worden gepind bij de geldautomaten met het logo MB Multibanco. Banken zijn op werkdagen geopend tussen 08.30-15.00 uur.
top
Creditcards
Met name Visa en MasterCard worden bijna overal geaccepteerd.
top
Vervoer in de stad
Tram: de eléctricos van Lissabon weerspiegelen het hart en de ziel van de stad sinds 1901. Er loopt 72 kilometer spoor op en neer over de heuvels van de stad.
Metro: de Metropolitano de Lisboa (metrolisboa.pt) werd in 1959 aangelegd, kent slechts vijf lijnen en rijdt tussen 6.30 en 01.00 uur. Kaartjes voor 1 rit of 10 ritten zijn te koop bij de automaat of aan het loket. De ingangen van de metro zijn herkenbaar aan een grote rode M, en sommige stations zijn ware kunstwerken. Ze werden ‘aangekleed’ door hedendaagse kunstenaars.
Taxi: er rijden meer dan 4000 taxi’s (zwarte auto’s met een groen dak) die vanaf de straat zijn aan te roepen. De tarieven zijn vrij laag. Taxi’s zijn ook te bestellen bij Autocoope, (tel. 217932756), Teletáxis (tel. 218111100) en Rádio Táxis (tel. 218155061).
Sightseeing per bus: Carris rijdt met een tourbus met open dak langs de mooiste delen van de stad. U kunt kiezen uit twee tours, beide met uitleg over de bezochte plekken via een audiosysteem. Met de ‘Tagus Bus Tour’ worden alle delen van de wijk Belém verkend. Deze tour vertrekt vanaf het Praça do Comércio om 11.00 uur en 16.00 uur. Het moderne deel van de stad wordt aangedaan met de ‘Oriente Express Bus Tour’. Beginpunt van deze tour is ook op het Praça do Comércio om 11.15, 13.15 en 15.15 uur. Meer informatie op carristur.pt of cityrama.pt. Tickets voor deze en andere tours zijn verkrijgbaar bij het Lisboa Welcome Center in de Rua do Arsenal 15, op de hoek van het Praça do Comércio (09.00-19.00 uur, atl-turismolisboa.pt).
Lisboa Card
Praktisch is de Lisboa Card, die gratis toegang geeft tot de meeste vormen van openbaar vervoer (met uitzondering van de veerboten). Ook zijn met deze kaart 25 musea gratis te bezoeken. De kaart (24, 48 of 72 uur) is verkijgbaar in de aankomsthal van de luchthaven, bij de toeristenbureaus, de Carris-kiosken en in veel hotels.
top
Nieuws en uitgaanstips
De grootste Engelstalige nieuwsbron is het wekelijkse Portugal News op internet: the-news.net. Uitgaanstips en andere informatie over wat Lissabon te bieden heeft, vindt u in het Lisboa Welcome Center in de Rua do Arsenal 15, op de hoek van het Praça do Comércio (09.00-19.00 uur, atl-turismolisboa.pt).
top
Feestdagen
Dinsdag van carnaval; 25 april (dag van de Anjer-revolutie); 1 mei; Witte Donderdag; Goede Vrijdag; 10 juni (nationale feestdag); 15 augustus; 5 oktober (Dag van de republiek); 1 november (Allerheiligen); 1 december (Dag van de onafhankelijkheid); 8 december.
top
Fooien
In restaurants en cafés is de bediening bij de rekening inbegrepen. Portugezen laten geen fooi (gorjeta) achter, of hoogstens 5 procent van de rekening als ze erg goed gegeten hebben. Van buitenlanders wordt echter een fooi van ongeveer 10 procent verwacht. Maar dit is zeker niet verplicht; laat alleen wat geld achter als de bediening en het eten voortreffelijk waren.
top
Internet
Hebt u geen computer bij zich, dan kunt u op bijna alle grote postkantoren tegen betaling internetten. Sommige toeristenbureaus en gemeentelijke bibliotheken bieden gatis internettoegang aan.
top
Veiligheid
Portugal staat bekend als een veilig land. Maar wees zoals in elke grote stad bedacht op zakkenrollerij, met name in de grotere winkelcentra.
top
Noodgevallen
Ambulance, brandweer en politie T 112.
Apotheek Herkenbaar aan een groen kruis op een witte achtergrond. Geopend: 9.00-13.00 uur en 15.00-19.00 uur. Op de deur hangt een lijst met nachtapotheken.
Medische voorzieningen Goedkope medische hulp is te krijgen bij de eerstehulpcentra (Centro de Enfermagem). Zijn deze niet aanwezig, dan kan men voor eerste hulp terecht bij de brandweer (bombeiros). Bij echte noodgevallen: bel 112. De Nederlandse ambassade heeft adressen van Engels sprekende doktoren. Engelstalige artsen zijn ook te raadplegen in het Hospital Britânico aan de Rua Saraiva de Carvalho 49, T 955067.
Nederlandse ambassade Avenida Infante Santo 43-5, 1399-01 Lissabon, e-mail nlgovlis@netcabo.pt, website emb-paisesbaixos.pt. Op werkdagen tussen 09.00-17.00 uur.
top
Reisdocumenten
Een geldig paspoort of toeristenkaart volstaat.
top
Vaccinaties
U hebt voor een verblijf in Portugal geen vaccinaties nodig.
top
Flight check
Voor u gaat boeken kunt u van iedere gewenste bestemming de aankomst- en vertrektijden bekijken. Zo kunt u alle mogelijkheden op uw gemak bekijken en de beste keuze maken.
Vluchtinformatie opzoeken
Voor meer informatie en boekingen kunt u contact opnemen met uw Carlson Wagonlit Travel kantoor.
top
Kaart
top
Uw reactie of aanvullende tips
Laat een reactie achter op ons forum
top
|