Connect City Guide - Zagreb - Carlson Wagonlit Travel

Toen op 25 juni 1991 de zelfstandige Republiek Kroatië werd uitgeroepen, kreeg Zagreb de status van hoofdstad.

Vijf jaar later werd een vredesakkoord gesloten met het naburige Servië. In 2004 werd Kroatië kandidaat EU-lid.

De bevolking van Zagreb groeide in ruim een eeuw explosief: van 58.000 rond 1900 tot 1,2 miljoen nu. Dat komt neer op meer dan een kwart van de bevolking van Kroatië (4,5 miljoen).

Zagreb ligt op de Balkan, maar de atmosfeer doet denken aan die van Spanje of Italië. Er is een overvloed aan levendige terrasjes, ruime pleinen en een ‘hoefijzer’ aan fleurige parken.

Daarmee is het een van de charmantste steden van Europa. In smaak en levensstijl richt de bevolking zich op het Westen en verlenen de 50.000 studenten veel flair aan het straatbeeld.

De stad Zagreb heeft een continentaal klimaat. De zomers zijn warm en droog en de winters zijn koud. In Zagreb kan het zelfs sneeuwen.

De gemiddelde wintertemperatuur ligt er zo rond de 1°C en in de zomer is die ongeveer 20°C. Tegen het einde van de maand mei kan het al erg warm worden in Zagreb. Regen valt er helaas het hele jaar door. Januari en februari zijn de droogste maanden.

Hét seizoen om deze mediterraan aandoende stad te bezoeken, is het najaar. Dan is de temperatuur aangenaam en zijn de meeste inwoners weer terug van hun zomervakantie. Eenmaal ‘back in town’ nemen de Zagrebijnen het er nog even van alvorens de winter zijn intrede doet.

In september vindt de Zagreb International Autumn Fair plaats, de grootste vakbeurs in zuidelijk Centraal Europa met een keur aan Kroatische producten en diensten. Ook is er dan het Zagreb Film Festival.

De hele maand oktober staat in het teken van het traditionele Zagrebfest, het oudste en populairste muziekfestival van de stad (nebofestzagreb.com). Met ook de International Jazz Days (hds.hr) met vooraanstaande Europese bands en performers. Voor specifieke data: zagreb-touristinfo.hr

Goed nieuws voor wandelaars: in de elk op een eigen heuvel gelegen Bovenstad en het Kaptol is een verkeersluw beleid van toepassing.

In de wereldse Bovenstad bevinden zich aan het St. Marcoplein de Banski dori, ofwel het regeringspaleis, en de Sabor, het parlementsgebouw. Maar dé blikvanger hier is de St. Marcokerk met haar kleurrijke dakpanelen die aan de linkerkant van het dak het wapen van Kroatië, Dalmatië en Slovenië vormen.

De Kathedraal in het Kaptol is zeker een bezoek waard. Ervoor bevindt zich een fontein met daaromheen gouden engelenbeelden. Neem op uw wandeling naar de Benedenstad zeker de Dolac Markt mee.

In de Benedenstad kunt u het best het ‘Hoefijzer van Lenuci’ volgen. U komt dan vanzelf langs architectonische juweeltjes als het Archeologisch Museum, het Kunstpaviljoen, het schitterende Mimara Museum, het Kroatisch Nationaal Theater en de Universiteit van Zagreb.

Het onbetwiste middelpunt van Zagreb is het altijd zeer drukke Jelacica Plein (Trg bana Josipa Jelacica), met daarop prominent het ruiterbeeld van de nationale held van Kroatië, Ban Jopsi Jelacic (1801-1859). Dit standbeeld dateert uit 1866 maar werd onder Tito op ideologische gronden verwijderd. Sinds 1990 staat het er echter weer in volle glorie.

Het plein zelf fungeert als de huiskamer van de stad. ‘Onder de staart van het paard’ was lange tijd een favoriete locatie om af te spreken. De laatste jaren is dat meer verschoven naar een plek ‘onder de klok’ op hetzelfde plein. In de weekenden vindt hier de Spica plaats: het tijdloze ritueel van zien en gezien worden met een hoog gehalte aan flanerende Zagrebijnen.

Maak zeker een wandeling door de kleurrijke Tcalciceva. Vroeger was dit de bergstroom Medvesćak op de grens van de stadsdelen Gradeć en Kaptol. Tegenwoordig is het een licht hellende flaneerstraat met aan weerszijden een aaneenschakeling van cafés, taveernen, loungebars en eethuisjes.

TIP: op de eerste en derde vrijdag van iedere maand kunt u zich aansluiten bij een ‘Wandeltocht met Lantaarnopstekers’ die in de Bovenstad in totaal 270 originele gaslantaarns opsteken. De anekdotes tijdens de tocht van een uur krijgt u er voor niets bij.

Zelden zult u een stad bezoeken met een grotere terrasdichtheid dan Zagreb. De Amruseva, een drukke verkeersweg in het centrum van de Benedenstad, wordt op vrijdagmiddag rond vijf uur afgesloten voor alle verkeer. Dan worden er overal terrasjes op het wegdek gezet die er tot maandagochtend blijven staan.

Terrasjes met een view vindt u aan de Strossmayer Promenade, aan de rand van de Bovenstad. Aan één zijde meteen begrensd door de beboste uitlopers van de 1033 meter hoge berg Medvednica bieden de terrasjes hier een weids uitzicht over de onderliggende Benedenstad.

Even verderop is de Lotrscak Toren, waar sinds het jaar 1877 iedere dag exact op het middaguur vanaf de transen een kanonschot valt. Een 66 meter lang kabeltreintje (het kortste ter wereld) vormt hier de verbinding tussen de Bovenstad en de Benedenstad.

Zagreb is een zeer groene stad. Zo strekt zich in de Benedenstad in zuidelijke richting tot aan de spoorlijn het zogeheten ‘Hoefijzer van Lenuci’ uit. Een reeks van acht parken die in een U-vorm (hoefijzer) zijn aangelegd en vernoemd zijn naar hun ontwerper, Lenuci. Volgens velen is het Zrinjevac Park het mooiste van de acht. Rond het muziekpaviljoen is het van de prille lente tot diep in het najaar een swingende bedoening.

Even ten noordoosten van de stad ligt het Park Maksimir (park-maksimir.hr), met een oppervlakte van 316 hectare het grootste van Zagreb. Het is een combinatie van een Engelse landschapstuin en een parkbos met meren, landhuizen en sculpturen. De plaatselijke dierentuin is hier ook gevestigd.

Helemaal aan de andere kant van Zagreb, in het zuidwesten, ligt het weids opgezette recreatie- en merengebied Jarun, ook bekend als de ‘Zee van Zagreb’.

Op 5 kilometer ten zuidwesten van het centrum ligt in een vlakke omgeving het kunstmatige recreatie- en merengebied Jarun in een bocht van de rivier de Sava. Het zeer ruim opgezette complex werd aangelegd voor de 1987 World University Games en biedt – naast een groot meer met daarin enkele eilanden – lange kiezelstranden, fietspaden, fitness parcoursen en speelweiden.

TIP: op een half uur rijden van Zagreb ligt het pittoreske Samobor (tz-samobor.hr). In dit voormalige mijnstadje is het heerlijk wandelen. Eet op het terras van Hotel Hivadić een pudding van custardvla, de plaatselijke specialiteit.

Het hele jaar door kunt u in Zagreb concerten, opera’s en operettes en jazzuitvoeringen bezoeken. De vele discotheken en jazz- en swingclubs maken het uitgaansaanbod compleet. Meer info op zagreb.hr.

De Lisinski Concert Hall (Trg Stjepana Radića 4, lisinski.hr) biedt bijna dagelijks uitvoeringen van klassieke en hedendaagse muziek. Het is het domicilie van het Zagreb Symphony Orchestra, maar programmeert ook net zo goed popconcerten en jam sessies.

TIP: Er is één lokaliteit in Zagreb waar rock’n roll ten gehore wordt gebracht: Route 66 (Paromlinska 47, in het centrum vlakbij de nationale bibliotheek, dagelijks tot ver na middernacht). Op donderdag is het meestal ‘Country Night’, op vrijdag ‘Friday Fever’. Zondag wordt ‘melancholische’ blues ten gehore gebracht. Gasten kunnen hier ook tafelvoetbal spelen en u kunt hier pizza’s en hotdogs krijgen. Overdag is het heerlijk luieren of lezen in de grote tuin.

In de herfst van 2009 vond de opening plaats van het nieuwe, door architect Igor Franić ontworpen Museum voor Hedendaagse Kunst MSU (Muzej Suvremene Umjetnosti). Het is de eerste grote culturele instelling in Novi Zagreb, langs de andere oever van de Sava. (Adres: Avenija Dubrovnik 17, di. t/m zo. 11.00-19.00 uur, do. t/m 22.00 uur, ma. gesloten, msu.hr)
Het museum beschikt over een multimediazaal, bibliotheek, museumwinkel met boekhandel en café- restaurant. In de permanente collectie bevinden zich werken van Kroatische en buitenlandse kunstenaars die de doelstelling van het museum vertegenwoordigen: het actief volgen van nieuwe stromingen in de hedendaagse kunst.
Het museum is verrijkt met een aantal installaties, waaronder ‘De glijbaan’ van Carsten Höller en, op het dakterras, ‘De artiest aan het werk’ van Dalibor Martinis.
TIP: Elke eerste woensdag van de maand is de entree gratis.

Ook de moeite waard is Moderna Galerija (Andrije Hebranga 1, di.-vr. 10.00–18.00 uur, za. en zo. tot 13.00 uur). Het ligt tussen het Centrale Station en het Jelačić Plein. Hier vindt u werk van een groot aantal Kroatische kunstenaars, voornamelijk uit de laat 19de en begin 20ste eeuw.

De geschiedenis van Kroatië laat zich bewonderen in het Archeologisch Museum (Nikola Šubić Zrinski Plein, di. t/m vr. 10.00-17.00 uur, weekend 10.00-13.00 uur, ma. gesloten, amz.hr). Dit museum bezit meer dan 400.000 voorwerpen over de geschiedenis van de Kroaten in Kroatië. Een deel van het museum is aan Romeinse stenen monumenten gewijd.

Het Stadsmuseum van Zagreb (Opatićka 20, di. t/m vr. 10.00-18.00 uur, za. 11.00-19.00 uur, zo. 10.00-14.00 uur, ma. gesloten, mgz.hr) herbergt een eclectische verzameling dagelijkse voorwerpen die de geschiedenis van de stad in kaart brengen. De moeite waard!

Verder zijn er nog het Etnografisch Museum, het Kroatische School Museum, het Jagersmuseum, het Kroatische Sport Museum en het Post en Telecommunicatie Museum. Algemene (Engelstalige) info over musea in Zagreb vindt u op www.hr/wwwhr/arts/museums/zagreb.

De Kroatische keuken is er niet een die vegetariërs zal aanspreken. De nadruk ligt op vlees. De stad heeft zijn eigen schnitzel, toepasselijk genoeg de Zagreb Schnitzel geheten: kalfsvlees gevuld met kaas en ham en gepaneerd met broodkruimels.

Eveneens zware kost is Purica’s mlincima: een met groenten, gehakt en champignons gevulde kalkoen. Kotlovina is een stoofschotel op basis van varkensvlees en moet eigenlijk in de openlucht worden klaargemaakt. Een zeer populair gerecht is strukli: een deegbol gevuld met kwark.
De beste Kroatische keuken biedt Vinodol (Teslina 10, Benedenstad, dagelijks 10.00-24.00 uur). Het staat al sinds 1995 op de lijst van beste Kroatische restaurants, en heeft redelijk geprijsde menu’s. Hier kunt u op het terras eten. De wijnkaart is uitgebreid en ook voor vegetariërs is er voldoende keuze uit smakelijke gerechten.
Witvis is relatief duur in Zagreb, maar sardientjes, makreel en inktvis zijn nog te betalen. In de Bovenstad kunt u in Restaurant Agava (Tcalciceva 39) goede salades eten.

Baltazar (Nova Ves 4) is een gerenommeerd restaurant in de Kaptol (even voorbij de kathedraal) met voornamelijk vleesgerechten. Het deelt de keuken met restaurant Gaspar, dat is gespecialiseerd in vis en schelp- en schaaldieren.

In de Benedenstad is Asia (Senoina 1) een van de weinige restaurants waar authentieke Chinese gerechten worden geserveerd.

Radicchio (Branimirova 29) biedt een moderne, mediterrane keuken met tijdens de lunch waar voor uw geld.

Er zijn niet veel goede pizzeria’s in Zagreb. De enige uitzondering is Karijola (Kranjčevićeva 16a, dagelijks 9.00-24.00 uur). Hier eet u huisgemaakte pizza’s uit de klei-oven, belegd met gerookte ham of smakelijke mozzarella, en op smaak gebracht met knoflook en olijfolie. U waant zich hier in Italië zelf. In de zomermaanden is er een prettig terras.

Voor een goede kop koffie of een koel tapbiertje (toceno) van het lokale biermerk Ozusjko gaat u naar de terrassen op en rond het Jelacica Plein. Heel bijzonder: op zondagmorgen treft u hier traditioneel de politieke elite van Kroatië, inclusief de president van de republiek zelf.

Zagreb is niet echt een winkelparadijs, vergeleken met andere Europese hoofdsteden. Maar het aanbod is de laatste jaren behoorlijk toegenomen. Eén ding is zeker: per hoofd van de bevolking biedt Zagreb meer schoenenzaken dan waar ook in Europa.

De belangrijkste winkelstraat met veel kleinere modezaken, zoals Croata, is de 6 kilometer lange Ilica. Deze bevindt zich ten westen van het Jelacica Plein. Hier staan de warenhuizen Varteks en Nama.
Met merken als Diesel, Gaultier en Moschino is Frankopanska even ten zuiden van de Ilica een upmarket winkelcentrum.

Groente, fruit, vis, vlees en bloemen kopen de inwoners van Zagreb zeven dagen per week iedere ochtend op de Dolac Markt, met haar karakteristieke rode parasols gelegen op de grens van de Bovenstad en de Benedenstad.

TIP: slenter op zondagmorgen over de aantrekkelijke antiek- en rommelmarkt op Britanski Trg, niet ver van het Jelacica Plein.

Er is geen tijdsverschil met Nederland. De zomer-/wintertijd loopt gelijk met Nederland.

De overzichtelijke Pleso Airport van Zagreb ligt op 17 km ten zuidoosten van de stad. Taxi’s naar het centrum zijn aan de prijs. Een rit naar de diverse hotels in het centrale deel van de Benedenstad komt al gauw op 30 tot 40 euro (zo’n 220 tot 290 kuna. Eén euro is ca. 7,25 kuna).
Tussen 07.00 en 20.00 uur is er zeven dagen per week een shuttlebusverbinding vanaf de luchthaven met als eindbestemming het Centrale Busstation (zie hieronder). Kosten 40 kuna. Zie ook plesoprijevoz.hr. Hiervandaan zijn er frequente tram- en busverbindingen verder het centrum in.

Het openbaar vervoer in de stad zelf is uitstekend én veilig. Er zijn 15 tramlijnen, waarvan de helft het centrale plein aandoet. Kaartjes kunt u bij straatkiosken kopen en afstempelen doet u in de tram zelf. Een kaartje is 90 minuten geldig. Voordeliger is het om een dagkaart te kopen, die tot 24 uur na afstempeling geldig is.

Vanaf het centrum bedienen stadsbussen de buitenwijken. Het Centrale Busstation ligt vlak achter het Centrale Station, te bereiken via het ondergrondse winkelcentrum. De tarieven zijn dezelfde als die voor de tram. Meer info op zet.hr.

Taxi’s staan voornamelijk bij het (bus)station. Verzeker u ervan dat de meter wordt aangezet wanneer de chauffeur wegrijdt.

Bij aanschaf van de Zagreb Card (60 kuna /24 uur en 90 kuna /72 uur) reist u gratis met het openbaar vervoer en krijgt u korting bij veel stadsmusea, theaters en concertzalen, hotels, restaurants en winkels. U kunt de kaart online bestellen op zagrebcard.fivestars.hr of deze bij uw hotel of het toeristenbureau (zagreb-touristinfo.hr) kopen.

Op de luchthaven hebben voornamelijk Kroatische autoverhuurders een vestiging, naast internationale bedrijven als Hertz Croatia en Avis. Voor meer informatie en boekingen van autohuur kunt u contact opnemen met uw Carlson Wagonlit Travel-kantoor.

De Kroatische kuna (kn) is onderverdeeld in 100 lipa. Euro’s worden geaccepteerd in de betere hotels en sommige restaurants. Voor al het overige betaalt u met de kuna.

Zagreb heeft voldoende geldautomaten. Betalen of contant geld opnemen met een bankpas is niet altijd kosteloos. Als uw bank een vast bedrag per verrichting rekent, is het frequent gebruik van uw bankpas bij kleine bedragen af te raden. Travellercheques, bij voorkeur in euro’s of Amerikaanse dollars, kunt u bij de banken inwisselen.

Creditcards worden bij vrijwel alle hotels, restaurants en winkels geaccepteerd. Contant geld opnemen met een creditcard is meestal niet gratis. Houd er rekening mee dat een pincode steeds vaker vereist is bij een creditcardbetaling of geldopname.

Voor het geven van fooien wordt over het algemeen 10% over het totaalbedrag berekend. In de restaurants is normaal gesproken het bedieningsgeld bij de prijs inbegrepen. Als u betaald in een bar of in een taxi wordt op zijn minst verwacht dat u het bedrag naar boven zal afronden.

Neemt u geen laptop mee op reis, dan kunt u in het centrum van de stad terecht bij Sublink Internet Centar (Teslina 12, T 01 481 1329, sublink.hr). Dagelijks geopend van 9.00-22.00 uur, op zondag vanaf 15.00 uur.

Zagreb staat bekend om haar veiligheid. Ook ‘s avonds laat kunt u er zonder problemen over straat gaan. Voor het meest actuele reisadvies kunt u de website van het Ministerie van Buitenlandse Zaken raadplegen: minbuza.nl.

Politie T 92
Ambulance T 94
Brandweer T 93
Eerste hulp/ambulance T 94
De Nederlandse ambassade in Zagreb (zag@minbuza.nl) helpt u met vervangende reispapieren en met andere vragen. Adres:
Medvešcak 56, T 01 464 2200. Openingstijden ma. t/m vr. 8.30-12.30 uur en 13.00-16.30 uur. De consulaire afdeling is op werkdagen tussen 8.30-12.30 uur geopend.
Medische voorzieningen
De medische zorg is in Kroatië over het algemeen goed georganiseerd. Een medische verzekering met een dekking in Kroatië is echter aan te bevelen. Het belangrijkste ziekenhuis in Zagreb bevindt zich op Sv Duh 64 (T 01 371 2111), voor tandheelkundige hulp kunt u terecht op Perkovćeva 3, T 01 480 3200, dag en nacht geopend.

U hebt een paspoort of een Nederlandse identiteitskaart nodig. Een visum is niet vereist.

Voor u gaat boeken kunt u van iedere gewenste bestemming de aankomst- en vertrektijden bekijken. Zo kunt u alle mogelijkheden op uw gemak bekijken en de beste keuze maken.

Het voltage is 230 volt. In Kroatië worden dezelfde typen stekkers gebruikt als in Nederland. Apparaten die u in Nederland hebt gekocht, kunt u in Kroatië gebruiken.
Algemene informatie vindt u ook op http://kroatie.startpagina.nl.

Een artikel over Zagreb verscheen in Connect Magazine, najaar 2010, pagina 30 ev.

Voor informatie over een op-maatreis naar Zagreb kunt u per e-mail contact opnemen met CWT Préférence op T 020 2000200, of per e-mail naar cwtpreference@carlsonwagonlit.nl